Knipvoeg, snijvoeg of platvol en wat het verschil is
De vorm van je voeg bepaalt hoe je gevel eruitziet en hoe snel water eraf loopt. Het is een keuze die je maar eens in de dertig jaar maakt, en die je het beste op een proefvlak beoordeelt in plaats van op een folder.
De gangbare vormen
Platvolle voeg
De voeg ligt vlak met het steenoppervlak. Geeft een rustig, gesloten gevelbeeld en voert water goed af omdat er nergens een richel is waar het blijft staan. De meest gebruikte vorm bij naoorlogse woningen.
Verdiepte of teruggesneden voeg
De voeg ligt een paar millimeter terug ten opzichte van de steen. Dat geeft schaduwwerking en laat het metselverband sterker uitkomen. Nadeel is dat er een klein richeltje ontstaat waar bij horizontale voegen water op kan blijven liggen.
Holle voeg
De voeg is met een rond profiel uitgehold. Geeft een zachte schaduwlijn en voert water redelijk af. Populair bij baksteen met een levendige structuur.
Knip- en snijvoeg
Traditionele, met de hand afgewerkte voegen die je vooral bij historische panden ziet. Ze zijn arbeidsintensief en geven een karakteristiek, ambachtelijk beeld. In de praktijk worden de benamingen door verschillende voegers verschillend gebruikt, dus laat altijd op een proefvlak zien wat er bedoeld wordt.
De termen voor voegvormen zijn niet overal hetzelfde en verschillen per regio en per bedrijf. Een proefvlak van een paar vierkante meter voorkomt dat je iets anders krijgt dan je in je hoofd had.
Waterafvoer weegt zwaarder dan je denkt
Bij een gevel die veel slagregen vangt is de vorm meer dan een smaakkwestie. Een vorm waarbij water op de horizontale voeg blijft staan, houdt de gevel langer nat en versnelt de aantasting van het voegwerk zelf.
Op de zuidwestgevel is een platvolle of licht afgeschuinde voeg daarom vaak verstandiger dan een diep teruggesneden voeg, ook al is die laatste mooier. Op beschutte gevels speelt dat veel minder.
Wat de vorm doet met het gevelbeeld
- Diepere voegen geven meer schaduw en laten de individuele stenen sterker uitkomen. Een gevel oogt daardoor levendiger en ruwer.
- Platvolle voegen geven een gesloten, rustig vlak. Een gevel oogt strakker en moderner.
- Lichte voegen bij donkere steen benadrukken het verband sterk, wat een gevel druk kan maken.
- Voegen in de kleur van de steen laten de gevel als één vlak lezen, wat rustig oogt maar het metselwerk minder zichtbaar maakt.
- De voegbreedte heeft evenveel invloed als de vorm, en die ligt vast in het bestaande metselwerk.
Wat kost het
Veelgestelde vragen
Moet ik dezelfde vorm aanhouden als er nu zit?
Bij een gewone woning niet, het is je eigen keuze. Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht meestal wel, want de oorspronkelijke voegvorm hoort bij het beschermde beeld.
Welke vorm gaat het langst mee?
Vormen die water goed afvoeren, dus platvol of licht afgeschuind. Diep teruggesneden voegen zijn mooier maar houden water vast, en dat verkort de levensduur op de gevels die veel regen vangen.
Kan ik per gevel een andere vorm kiezen?
Technisch wel en het gebeurt af en toe, bijvoorbeeld een strakkere vorm op de weerkant en een decoratievere aan de voorzijde. Visueel is het meestal rustiger om één vorm aan te houden.
Bepaalt de vorm ook de sterkte?
Indirect. Een goed aangedrukte voeg is sterker dan een die alleen is glad gestreken, en bij sommige vormen is dat aandrukken vanzelfsprekender. Het verschil zit vooral in de uitvoering.
Meer over uitvoering en uiterlijk
Elke week artikelen over voegwerk, mortel en de details die het beeld bepalen.
