Een harde cementvoeg in oud metselwerk is de klassieke fout

Waarom de voeg het zwakste deel moet zijn

Metselwerk beweegt. Het zet uit bij warmte, krimpt bij kou en werkt met vocht mee. Die beweging moet ergens worden opgevangen, en dat hoort de voeg te doen. De voeg is de goedkoopste en makkelijkst te vervangen component van je gevel.

Draai je die verhouding om door een mortel te gebruiken die harder is dan de steen, dan gaat de steen bewegen in plaats van de voeg. De spanning zoekt de zwakste plek, en dat is dan het steenoppervlak. Het resultaat is afschilfering en gebroken koppen, precies langs de voeg.

Waarom het toch zo vaak gebeurt

• Cementmortel is overal te koop. Bij de bouwmarkt staat er standaard een zak cementgebonden voegmortel, en die werkt prima bij moderne steen.
• Het ziet er direct netjes uit. Strak, hard en egaal. Het probleem toont zich pas na jaren.
• Het is sneller te verwerken. Cementmortel hardt vlotter uit dan kalkgebonden mortel, wat de klus korter maakt.
• Niemand vraagt naar hardheid. Opdrachtgevers vragen naar kleur, en daar antwoordt de aannemer op.
• Het is jarenlang zo gedaan. Veel gevels uit de jaren zeventig en tachtig zijn met cement hervoegd, met alle gevolgen die nu zichtbaar zijn.

Hoe je het herkent bij je eigen gevel

1. Kijk naar het bouwjaar. Een woning van vóór 1930 heeft van origine kalkgebonden voegen.
2. Kijk of de voegen afwijken van het geheel. Strakke, harde grijze voegen in een gevel met zachte, verweerde handvormsteen zijn verdacht.
3. Krab aan steen en voeg. Verkruimelt de steen eerder dan de voeg, dan klopt de verhouding niet.
4. Kijk naar de steenranden. Afgebrokkelde koppen precies langs de voeg zijn het klassieke beeld.
5. Zoek naar eerdere reparaties. Vlakken met afwijkend voegwerk laten zien waar al eerder is ingegrepen.

Wat je eraan kunt doen

Zit er een te harde voeg in en is de schade nog beperkt, dan is uithakken en opnieuw voegen met de juiste mortel de oplossing. Dat is duurder dan gewoon hervoegen, want een harde cementvoeg uit oud metselwerk halen is voorzichtig handwerk waarbij de zachte stenen makkelijk beschadigen.

Is de schade aan de stenen al ver gevorderd, dan komt daar inboeten bij. Dan betaal je feitelijk twee keer voor een besparing die ooit is gemaakt op de mortelkeuze.

Wat kost het

Richtprijzen exclusief btw en exclusief steiger. De onderste twee balken zijn samen wat je betaalt als het een keer verkeerd is gedaan.

Veelgestelde vragen

Mijn huis is uit 1985, speelt dit dan ook?

Minder. Woningen uit die periode hebben doorgaans harde strengperssteen, en daar kan een cementgebonden mortel prima bij. Het probleem speelt vooral bij zachte handvormsteen uit oudere bouwperioden.

Kan ik zelf zien welke mortel er zit?

Niet met zekerheid, maar de krabtest geeft een sterke aanwijzing. Verkruimelt de steen eerder dan de voeg, dan is de voeg te hard. Een specialist kan het met een monster laten bepalen.

Moet ik het meteen laten vervangen?

Is er nog geen schade aan de stenen, dan kun je het inplannen bij een volgende onderhoudsronde. Zie je al afbrokkelende steenranden, dan wordt wachten duurder omdat er inboetwerk bij komt.

Waarom adviseert mijn aannemer toch cement?

Vraag door naar de steensoort. Bij hard metselwerk is het advies terecht. Bij zachte of oude steen is het een teken dat er niet naar de gevel is gekeken, en dan is een tweede offerte verstandig.