Spouwankers vervangen: de gevel weer vastzetten zonder sloopwerk
Als de ankers in je spouw doorroesten staat het buitenblad van je gevel langzaam los van de rest van het huis. Het klinkt als een ingrijpende klus, maar het herstel gebeurt van buitenaf en je ziet er achteraf vrijwel niets van.
Waarom het buitenblad ankers nodig heeft
Een spouwmuur bestaat uit twee losse muren met een luchtspouw ertussen. Het binnenblad draagt de vloeren en het dak. Het buitenblad draagt alleen zichzelf en staat dus feitelijk als een losse wand tegen je huis aan. De spouwankers houden die twee bij elkaar en zorgen dat het buitenblad niet gaat bewegen of omvallen bij wind.
Bij woningen van voor ongeveer 1980 zijn die ankers van verzinkt staal. Zodra de zinklaag op is roest het staal door, wordt het dunner en verliest het zijn sterkte. Vanaf dat moment neemt het aantal werkende verbindingen elk jaar af.
Eerst kijken, dan boren
Voordat er iets gebeurt wordt de spouw onderzocht met een endoscoop: een cameraatje aan een slang dat via een klein gaatje in de voeg naar binnen gaat. Dat levert drie dingen op die je nodig hebt voor een goede offerte.
- Hoeveel ankers er zitten en op welke afstanden
- In welke staat ze verkeren, van licht aangetast tot vrijwel weg
- Of er bouwafval, mortelbaarden of isolatie in de spouw zit die het werk bemoeilijkt
Wil je de spouw laten isoleren, laat dan eerst de ankers beoordelen. Isoleren rond ankers die je een jaar later alsnog moet vervangen betekent dat je de isolatie doorboort en de klus dubbel betaalt.
Zo verloopt het werk
- Uitzetten. Op de gevel wordt een raster afgetekend waar de nieuwe ankers komen, meestal in het voegwerk zodat de stenen heel blijven.
- Boren. Er wordt door het buitenblad, de spouw en tot in het binnenblad geboord.
- Anker plaatsen. Een roestvast anker wordt ingebracht en aan beide bladen vastgezet, mechanisch of met injectiemortel.
- Controleren. Steekproefsgewijs wordt de trekkracht getest om te zien of het anker echt houdt.
- Dichtzetten. De boorgaten worden afgewerkt in de kleur van het bestaande voegwerk.
De oude ankers blijven gewoon zitten. Die eruit halen zou betekenen dat je het halve buitenblad moet slopen, en dat is precies wat je met deze methode vermijdt.
Wanneer dit niet meer genoeg is
Nieuwe ankers plaatsen werkt zolang het buitenblad nog vlak is en de stenen heel zijn. Staat het metselwerk al bol, zitten er horizontale scheuren op ankerhoogte over een groot vlak, of kun je stenen met de hand bewegen, dan is de schade voorbij het punt van eenvoudig herstel.
In dat geval moet het aangetaste deel van de gevel opnieuw worden opgemetseld. Dat kost al snel vijf tot tien keer zoveel per vierkante meter, wat meteen verklaart waarom vroeg ingrijpen hier zoveel oplevert.
Wat kost het
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of dit bij mijn huis speelt?
Kijk naar het bouwjaar en naar roestsporen in het voegwerk. Woningen tussen ongeveer 1950 en 1980 met een gevel die veel slagregen vangt zijn de risicogroep. Zekerheid krijg je alleen met een endoscopisch onderzoek.
Blijft er schade zichtbaar?
Nauwelijks. De boorgaten zitten in de voeg en worden dichtgezet in dezelfde kleur. Van een paar meter afstand is er niets meer van te zien, van dichtbij zie je hooguit een lichte verkleuring die na een paar jaar wegtrekt.
Kan dit in de winter?
Liever niet. Injectiemortel en voegmortel hebben temperatuur nodig om goed uit te harden. Voorjaar en najaar zijn het gunstigst, en een aannemer die in januari zonder voorbehoud wil beginnen zou ik doorvragen.
Zit dit in mijn VvE-onderhoudsplan?
In oudere plannen vaak niet, omdat het onderwerp pas de laatste jaren op de radar staat. Vraag ernaar bij de eerstvolgende actualisatie, want bij een flat uit die bouwperiode gaat het om een substantiële post.
Meer over wat er in je gevel gebeurt
Elke week artikelen over onderzoek, herstel en de momenten waarop uitstel duur wordt.
