Afbrokkelend beton bij balkons en galerijen: betonrot herkennen
Beton dat afbrokkelt en waar roestig staal doorheen steekt heet in de volksmond betonrot. Beton zelf rot niet, maar de wapening erin wel. Bij flats uit de jaren vijftig tot zeventig is dit een van de grootste onderhoudsposten die er bestaat.
Wat er precies gebeurt
In beton zitten stalen staven die het geheel op trek sterk maken. Zolang het beton eromheen intact is ligt dat staal beschermd, want beton is van zichzelf sterk basisch en dat houdt roest tegen.
Twee dingen breken die bescherming af. Koolstofdioxide uit de lucht dringt langzaam het beton binnen en neutraliseert die basische werking, een proces dat carbonatatie heet. Daarnaast trekken chloriden uit strooizout via scheurtjes naar binnen, vooral bij galerijen waar in de winter gestrooid wordt.
Zodra het staal begint te roesten zet het uit. Die druk drukt het beton eraf, waardoor er nog meer staal blootkomt en het proces versnelt. Dat is de reden dat betonrot altijd sneller gaat naarmate je langer wacht.
Waar je op let
- Roestbruine vlekken op de onderkant van een balkon of galerijvloer
- Afgebroken randen waar je het beton met de hand kunt afbreken
- Zichtbaar staal, herkenbaar als roestige staven of een raster
- Haarscheurtjes in lijnen die de ligging van de wapening volgen
- Holle klank bij tikken met een schroevendraaier, wat betekent dat er al een laag los ligt
De onderkant van een balkon en de rand van een galerij zijn de plekken waar het bijna altijd begint, want daar is de betondekking het dunst en het water het meest aanwezig.
Bij metselwerk gaat het om waterdichtheid en uiterlijk. Bij beton gaat het om draagkracht. Een galerij of balkon is een constructief onderdeel waar mensen op staan. Verliest de wapening zijn doorsnede, dan verliest de constructie zijn sterkte.
Onderzoek is voor VvE's niet vrijblijvend
Gebouweigenaren en VvE's van flats met uitkragende galerijen en balkons zijn verplicht de constructieve veiligheid daarvan te laten onderzoeken. Zit je in een VvE van zo'n gebouw en is dat onderzoek nooit gedaan, dan is dat het eerste wat op de agenda hoort.
Hoe herstel werkt
- Onderzoek. Er wordt gemeten hoe diep de aantasting zit, hoeveel dekking er nog is en hoeveel van de wapening over is.
- Verwijderen. Al het losse en aangetaste beton wordt weggehakt tot op gezond materiaal, ook achter de wapening langs.
- Wapening behandelen. Het staal wordt ontroest en krijgt een beschermlaag. Is er te veel doorsnede verloren, dan wordt er staal bijgelegd.
- Opbouwen. Het profiel wordt hersteld met reparatiemortel die qua sterkte en uitzetting bij het bestaande beton past.
- Beschermen. Een afwerklaag of coating houdt koolstofdioxide en chloriden tegen.
Die laatste stap wordt het vaakst wegbezuinigd en is juist de stap die bepaalt of je er twintig jaar vanaf bent of acht.
Wat kost het
Veelgestelde vragen
Is een balkon met betonrot nog veilig?
Dat kun je van buitenaf niet beoordelen, want de sterkte zit in het staal dat je niet ziet. Zichtbare schade is een reden om onderzoek te laten doen, niet om in paniek te raken, maar ook niet om nog vijf jaar te wachten.
Kan ik het zelf repareren met reparatiemortel?
Nee. Smeer je alleen de losse laag af zonder het staal te behandelen, dan sluit je het roestproces in en gaat het eronder gewoon door. Een jaar later ligt je reparatie er weer af, met meer schade eronder.
Wie betaalt dit in een VvE?
Galerijen en balkons zijn in de meeste splitsingsakten gemeenschappelijk, dus de VvE betaalt en het hoort in het meerjarenonderhoudsplan. Controleer wel je eigen akte, want de verdeling verschilt per gebouw.
Hoe voorkom ik dat het terugkomt?
Zorg dat water snel weg kan, houd afvoeren vrij, strooi zo min mogelijk zout op galerijen en laat na herstel een beschermende laag aanbrengen. Neem daarna inspectie op in de onderhoudscyclus.
Meer over beton en groot onderhoud
Elke week artikelen over constructief onderhoud, inspecties en wat een VvE daarvoor moet reserveren.
