Scheurherstel met wapening: hoe een scheur definitief dicht blijft

Wat wapenen precies is

Bij scheurherstel met wapening worden roestvaste staven in de bestaande voegen gelijmd, boven en onder de scheur. Die staven nemen de trekkracht op die het metselwerk zelf niet meer kan opvangen, en verdelen die over een breder vlak. De scheur wordt daarna dichtgezet met mortel en eventueel worden gebroken stenen vervangen.

Je kunt het vergelijken met het lijmen van een gebroken plank: alleen lijm in de breuk houdt niet, maar lijm plus een lat eroverheen wel. De wapening is die lat, alleen zit hij onzichtbaar in het voegwerk.

Eerst meten, dan herstellen

Wapening werkt alleen als de beweging tot stilstand is gekomen. Beweegt de constructie nog, dan verplaatst de scheur zich gewoon naar de rand van het gewapende vlak. Daarom begint elk serieus hersteltraject met meten.

1. Markeer de scheur met twee potloodstreepjes en meet de afstand, of plak er een strookje papier overheen.
2. Noteer de datum en maak een foto.
3. Herhaal de meting na drie maanden en nogmaals na zes maanden.
4. Blijft de maat gelijk over een periode met zowel een warme als een koude fase, dan kun je herstellen.

Zo verloopt het werk

1. Voegen uitslijpen. Boven en onder de scheur worden een aantal horizontale voegen uitgeslepen tot voldoende diepte.
2. Reinigen. De sleuven worden stofvrij gemaakt, want lijm hecht niet op gruis.
3. Staven inlijmen. Roestvaste staven of spiralen worden in een speciale lijmmortel gedrukt, meestal over een lengte die ruim voorbij de scheur doorloopt.
4. Scheur vullen. De scheur zelf wordt gevuld met een mortel die past bij de steensoort.
5. Afwerken. De voegen worden dichtgezet in dezelfde vorm en kleur als het bestaande voegwerk.

Bij een enkele scheur is dit werk van één tot twee dagen, exclusief de tijd die de steiger staat.

Waar het misgaat

• Te kort wapenen. De staven moeten ruim voorbij de scheur doorlopen. Stoppen ze er vlak naast, dan verschuift het probleem gewoon een halve meter.
• Te weinig lagen. Eén gewapende voeg boven en onder is bij een lange scheur zelden genoeg.
• Kit in plaats van mortel. Kit hoort niet in metselwerk. Het houdt geen kracht op en laat na een paar jaar los.
• Te harde vulmortel. Een cementmortel in zachte handvormsteen verplaatst de spanning naar de stenen ernaast.

Wat kost het

Richtprijzen exclusief btw. Een scheur van twee meter op de begane grond kost een fractie van dezelfde scheur op drie hoog.

Veelgestelde vragen

Hoe lang gaat zo'n herstel mee?

Bij een stilstaande scheur en goed uitgevoerd werk praat je over decennia. De roestvaste staven zelf verouderen niet, dus de zwakste schakel is het voegwerk eromheen en dat gaat gewoon mee met de rest van je gevel.

Zie je het achteraf nog?

De wapening niet, die zit in de voeg. Het herstelde voegwerk zelf is de eerste jaren wel lichter van kleur dan de rest. Op een gevel die je vanaf de straat in zijn geheel ziet, kan het lonen om een groter vlak in één keer te doen.

Kan ik dit zelf?

Nee. Het uitslijpen op de juiste diepte, de keuze van de lijmmortel en het bepalen hoe ver de wapening moet doorlopen zijn geen doe-het-zelfwerk. Een verkeerd uitgevoerde reparatie maakt de volgende duurder.

Werkt dit ook bij scheuren rond ramen en deuren?

Vaak wel, maar controleer eerst de latei. Scheuren boven raamopeningen komen regelmatig door een roestende stalen latei, en dan los je met wapening alleen het symptoom op.