Houten gevelbekleding en wat het aan onderhoud vraagt
Hout geeft een gevel warmte en karakter die geen enkel ander materiaal benadert. Het is ook het enige materiaal waarbij je vooraf een keuze moet maken die je later niet meer kunt terugdraaien, namelijk of je het laat vergrijzen of niet.
De keuze die je vooraf maakt
Er zijn twee routes met hout. Je laat het onbehandeld vergrijzen tot een zilvergrijze tint, of je houdt de kleur vast met verf of beits. Beide zijn goed, maar halverwege omschakelen is lastig. Vergrijsd hout laat zich moeizaam netjes schilderen, en geverfd hout dat je laat gaan wordt eerst vlekkerig voordat het egaal grijs is.
Vergrijzen is onderhoudsarm en natuurlijk, maar het gaat ongelijkmatig. De gevel die veel zon en regen vangt kleurt sneller dan de beschutte kant, en onder een overstek blijft het jarenlang donkerder. Wie dat een levendig beeld vindt is goed uit, wie het onrustig vindt kan er beter niet aan beginnen.
De houtsoorten
- Lariks en douglas. Betaalbaar, sterk en geschikt om te vergrijzen. De meest gekozen soorten voor een natuurlijke gevel.
- Red cedar. Licht, stabiel en van nature duurzaam. Duurder en gevoelig voor uitloging in de eerste jaren.
- Gemodificeerd hout. Hout dat door verhitting of behandeling veel duurzamer is gemaakt. Hoge aanschafprijs en zeer lange levensduur.
- Vuren en grenen. Alleen zinvol als het geverfd wordt en goed gedetailleerd is, anders is de levensduur beperkt.
- Houtlook alternatieven. Composiet of keramiek met houtmotief, voor wie het beeld wil zonder het onderhoud.
Bijna alle problemen met houten gevels komen door water dat niet weg kan. Kopse kanten die niet beschermd zijn, delen die te dicht op elkaar zitten en de onderste plank die te dicht bij de bestrating hangt. Een goedkope houtsoort met perfecte details gaat langer mee dan een dure met slechte.
Waar het in de praktijk misgaat
- Te weinig ventilatie. Achter de delen moet lucht kunnen circuleren, anders blijft het hout aan de achterkant nat.
- Te dicht bij het maaiveld. Houd minimaal een aantal centimeters vrij van de bestrating, want opspattend water is dodelijk voor hout.
- Onbeschermde kopse kanten. Daar zuigt hout water op als een rietje. Ze horen afgedekt of behandeld te zijn.
- Verkeerde bevestiging. Schroeven en spijkers die corroderen geven zwarte strepen over de hele gevel.
- Te weinig ruimte om te werken. Hout krimpt en zet uit. Delen die strak tegen elkaar zitten gaan wringen en scheuren.
Onderhoud in de praktijk
Geverfd hout vraagt elke vijf tot tien jaar een beurt, waarbij het interval korter is op de zuidwestkant. Dat betekent schuren, herstellen waar nodig en opnieuw schilderen, inclusief steiger. Reken dat mee in je afweging, want over dertig jaar zijn dat vier of vijf keer de kosten van een schilderbeurt.
Onbehandeld hout vraagt alleen een periodieke inspectie op losse delen, corroderende bevestiging en plekken waar water blijft staan. Dat is aanzienlijk minder werk, en het is meteen de reden dat veel mensen bewust voor vergrijzen kiezen.
Wat kost het
Veelgestelde vragen
Gaat hout rotten?
Alleen waar het langdurig nat blijft. Een goed gedetailleerde houtgevel met ventilatie erachter en beschermde kopse kanten gaat decennia mee. Rot begint vrijwel altijd onderaan of bij een aansluiting waar water blijft staan.
Kan ik het onbehandeld laten?
Bij duurzame soorten als lariks, douglas en cedar kan dat prima. Het hout vergrijst dan en dat is een cosmetisch proces, geen aantasting. Wees er wel op voorbereid dat het ongelijkmatig gaat.
Is hout brandgevaarlijk?
Voor een eengezinswoning is het gebruikelijk toegestaan. Bij appartementen en hogere gebouwen gelden strengere eisen aan de brandklasse van gevelmateriaal, en dan valt onbehandeld hout vaak af.
Kan ik een enkele plank vervangen?
Ja, en dat is meteen een voordeel van hout. Houd wel rekening met kleurverschil, want een nieuwe plank in een vergrijsde gevel valt jaren op.
Meer over materialen en detaillering
Elke week artikelen over gevelmaterialen, montage en onderhoud op de lange termijn.
